"Ин ҳама хароҷот, ки аз ҷайби мост, баҳри кист?"

Соҳибёри ТОЛИБ, махсус барои "Озодагон"
Рӯзе чунон як ангуштамро газидам, ки зери нохунам кабуд гашт. Аз шарм! Замоне буд, ки тӯйгарде чӣ месуруд худаш намефаҳмид ва дар саҳнаи толоре ба миллатҳои Маскав санъати тоҷикро муаррифӣ мекард. Эҳсос намудам, дигарон ҳамроҳи ман шармиданд…
Суруди "сартарошон"-ро дӯст дорам, аммо вақте онро дар як маҳфили адабие дар Маскав шунидам, мӯйи сарам сих зад. Ҷойи ин суруд фазои Маскав набуд. Ин ҷо "сартарошида"-ҳо зангир нестанд, ҷонгиранд. Бо кастумҳои кашолу галстукҳои сиёсӣ дар саҳна рақсидани баъзе ҳофизони тоҷик низ дилгиркунанда аст. Мо рақси "hу якка" дошем, ки комилан мардона буд ва рақсҳои қафқозиро "мезад". Аммо рақсҳои баъзе донишҷӯёни тоҷикро дар саҳнаи Маскав бубинед, марди тоҷикро, ки ин ҷо рамзи ишқ шудааст, маро бубахшед, "ҳез" муаррифӣ мекунад. Ва шеърсароиҳое аз ашъори Рӯдаки бо забони порсиву оҳанги русӣ. Эрониён ин ҳамаро таҳаммул карданд. Агар ҳассос бошед, тамасхури тамошобинро дида, мағзи устухонатон виҷос мезанад. Шояд густохӣ мекунам. Барои чунин барномаҳо маблағ ҷудо мешавад ва донишҷӯён қувваи ройгонанд. Саҳнаро пур мекунанду вақт мегузарад.
Ҳамин гуна ҳам буд, ки ҳар касе ки ангушташ ба пушти сатил мепечид роҳ меёфт, то худро сафири санъати тоҷик дар Русия гӯяд. Гуруҳҳои хуби ҳунарии тоҷик ҳам омаданд, аммо дар маҳфилҳои дастҷаъмонаи миллатҳои Маскав чанд дақиқа вақт доштанду бас. Хабаргузории "Тоҷинфо", Маркази фарҳанги тоҷикон дар Маскав ва продюсери ҷавон -- Аслишо Акимбеков дар ин самт кушишҳое доштанд, аммо бо имкониятҳои маҳдуд. Маҳофили фарҳангии сатҳи давлатӣ аслан сенария надошт. Аз харҷи маҳфиле ба суоли хабарнигор касе посух намегуфт. Боре дар ин бора пурсидам, дар посух ҳамон вақт чеҳраи асосии сафорат гуфт, "хабарнигорон, иғвогаред!"
Баъди омадани Имомуддин Сатторов ба сафорат маҳфилхо дигар шудааст. Барои чеҳрасозони миллати тоҷик харҷ намуданҳо намоён аст. Акнун бештар гуруҳи овозадори "Шамс" маҳфилорои тоҷикон дар Маскав аст. То имрӯз навозандаи хушсалиқа -- Ноҳид танҳо буд. Бо ансанбли эрониён -- "Меҳрабонон" ва "Мирос"-и афғонистониён агар ифтихор ҳам доштем, онҳорову моро яке намешиносанд. Маҳфили Наврӯзи сафорат, ки дар он аксарият олимақомон даъват шуда буданд, обрубардоранда буд. Мо чанд хабарнигор чун меҳмонони нохонда ба ин маҳфил рафтему дидем, ки ному насабамон дар рӯйхати даъватшудаҳо ҳаст. Ҳайрон нашудем, зеро ин ҳол ва ин гуна гузориши дуруғин бори аввалу охир набуд. Аммо дар маҳфилҳои хурде, ки толорро пур кардан зарурат дорад, ҳамагӣ даъват мешавем. Ёд надорам, рӯзноманигорон ба масъули муҳтарами даъваткунанда мушкиле эҷод карда бошанд, баръакс бар ивази кумаку заҳматашон дар корҳоии хусусии эшон носипосӣ дидаанд. Ва ҳамин рӯзноманигорони пурсабри расонаҳои давлатӣ, ки дар чашмҳоятон нописанданд, то ҳанӯз зиштиҳоро фош накардаанд, то нерӯи суханашонро бубинед. Тоҷикситезиро мебинанд ва шикасти пойи курсии тоҷикеро дӯст надоранд.
Рӯзи 12 август ба Консулгарии Тоҷикистон дар Маскав рафтам. Вақте аз назди бинои Сафорати Тоҷикистон мегузаштам, парчамеро дидам, ки навиштаҷоташ аз рӯзҳои фарҳангии Тоҷикистон дар Русия (12-15 август) навид медод. Бузургманишона гуфтам, чаро мо бехабарем? Боз чаро ва ки моро "чап" гирифта бошад, гӯён ба баъзе аз дӯстон занг задам, "хуш ба ҳолам", ки онҳо низ бехабаранд. Шоми ҳамон рӯз ба Филармонияи 2-и ба номи Сергей Рахманонови шаҳри Маскав шитофтам. Ростӣ, дар ин панҷ соли ахир чунин консерти дастҷаъмонаи хубу дилписанди ҳунармандони касбии тоҷикро дар Маскав шоҳид набудам. Ва чунин толори қариб холиро низ. Аксари тамошогаронро, ки аққалан як гӯшаи толорро пур намекарданд, фиристодаҳои расмии Тоҷикистон ташкил медоданд. Рӯзи дигар шом ба Театри давлатии Киноактёри шаҳри Маскав рафтам. Пас аз консерти дирӯза, дар ин чанд сол бори аввал, бе шарму тарс аз шармандагӣ тавонистам, дӯстони русамро ба тамошои ҳунарнамоии ҳамватанонам даъват намоям. Дишом доиранавозиву рақси "Базморо" таъсиргузор буд, ин шом наттоқи хушсадои тоҷик -- Аслам Каримов тарҷумаи ашъори Хайёмро бо русӣ суруду садои Миралӣ Достиеву Ҳасани Ҳайдар толорро пур аз садо карданд. Шашмақом буду фалак ва оҳанги хуши ансанбли навозандагони роҳбараш Амирбеки Мусо.
Сипос ба аҳли ҳунари тоҷик, ки тавонистанд, диққати моро ончунон ҷалб кунанд. Ҳатто тамоман ороиш надоштани саҳна ба назарамон нанамуд. Аслан ороише "зарурат надошт". Зеро тамошогарон аз дирӯза камтар буданд, камтар аз сад нафар дар ҳар гушаи толор. Дар хонаи Радиои шаҳри Душанбе барои дидани такрори ансанбли "Дарё" аз ин зиёдтар бинанда ҷамъ меомадем.
- Куҷост бинанда? -пурсидам.
- Тобистон аст, ҳама аз пайи бизнесаш, - посух ин буд.
-Мурад бизнес, - мегуфт дилдоре.
Рост мегуфт. -Дар консерти ғукҳо бинандагоне ҷамъ меоянд. Наход тамошогар ҷамъ кардан дар чунин барномаи касбии ҳунарӣ ин кадар душвор бошад? - мегуфту намегирист.
Шашмақому фалак, рақсу доиранавозиву хайёмсароӣ оё барои дилхушии кормандони сафорат буд? Ин ҳама хароҷот, ки аз ҷайби мост, баҳри кист? Лутфан бигӯед, барои толори нимахолӣ ва саҳнаи ноороста чӣ қадар сомониро гум кардед? Ва ба раиси ҷумҳур албатта гузориши дуруғин додед. Намедонам масъули ҷамъ намудани бинандагон кӣ буд. Сахт нодонам…
Чунин менамояд, дар дохил касоне намехоҳанд, миллати тоҷик чеҳранамоӣ кунад. Халал мерасонанд. Вагарна ин ҳама сол чеҳраи аслии ворисони Ҷамшед паси ниқоби масхарабозон пӯшида намемонд. Дар гарданамон як коғаз меовехтему назди дари метро меистодем. Иван бо арусаш меомад. Агар ӯро ба маҳфили тоҷикон даъват мекардем, шояд механдиду мегузашт. Беҳтараш мегуфтем: - Шуморо ба тамошои ҳунарнамоии мутрибон ва ҳофизони форсизабон даъват мекунем. Мусиқӣ ва садои зинда! Лаззат мебаред! Ройгон аст! Иван бо арусаш мерафту медид, ки тоҷик кист! Сергейро интизор мешудем. Ин фақат яке аз ҳазору як роҳи ҷалби бинандагон ва методи чеҳрасозист. Акнун гузориши сафорат ва вазорати фарҳангро ёбему хонем.
P.S. Вокеан, шунидам хайати сафорат тамоми Маскавро гаштаанд, аммо як гулдастаи арзон ёфт нашудааст, ки ба ахли хунар такдим кунанд.
Мӯҳр
ТАҚВИМ
« Апрел 2025 » |
---|
Душ | Сеш | Чор | Пан | Ҷум | Шан | Якш |
---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
28 | 29 | 30 | |